
De Orde van Sint-Mauritius en Sint-Lazarus is een ridderorde van het Koninklijk Huis van Savoye. De huidige orde ontstond in 1572 toen hertog Emmanuel Philibert van Savoye twee oudere orden samenvoegde: de hospitaalorde van Sint-Lazarus, gesticht rond het jaar 1130 in Jeruzalem, en de Orde van Sint-Mauritius. Paus Gregorius XIII keurde deze fusie in 1572 goed in een pauselijke bul. De oorspronkelijke tekst verwarde de ontstaansgeschiedenis deels met de door Amadeus VI gestichte Orde van de Verkondiging; dit is echter een aparte instelling, al werd de regel later ingesteld dat ridders van de Verkondiging eerst de Mauritsorde moesten bezitten. De gecombineerde orde bezat rijke commanderijen en had een militair, geestelijk en streng katholiek karakter. Ridders moesten oorspronkelijk acht adellijke overgrootouders, oftewel “kwartieren”, kunnen aantonen.
Hervorming van 1816
Op 27 december 1816 werd de orde door koning Victor Emanuel I van Sardinië drastisch hervormd. Hoewel enkele karaktertrekken van de oorspronkelijke hof- en adelsorde behouden bleven, kreeg de instelling het bredere karakter van een moderne orde van verdienste. De orde kende op dat moment drie graden: grootkruisen, commandeurs en ridders, wat in latere decennia verder werd uitgebreid met officieren en grootofficieren.
De orde in de moderne tijd
Met de val van de Italiaanse monarchie in 1946 en het uitroepen van de republiek in 1947 verloor de orde haar officiële staatsrechtelijke status in Italië. Het onroerend goed en de ziekenhuizen werden door de republiek ondergebracht in een stichting, maar de afgezette koning en zijn opvolgers bleven de orde onverminderd als hun dynastieke huisorde verlenen. De instelling is tegenwoordig een internationaal actieve ridderorde met afdelingen in ruim dertig landen en telt enkele duizenden leden (1). De wereldwijde commanderijen zetten zich nog altijd in voor liefdadigheid, ziekenzorg en het propageren van de rechtzinnige katholieke leer.
R.A.U. Juchter van Bergen Quast is ridder in deze Orde.
Literatuur
Guy Stair Sainty en Rafal Heydel-Mankoo, World Orders of Knighthood and Merit, Burke’s Peerage & Gentry (UK) Limited 2006.
